** ਉੱਨਤ ਰਸਾਇਣ, ਪੈਟਰੋਕੇਮਿਕਲ ਅਤੇ ਸਮੱਗਰੀ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਨੂੰ ਅਨੁਸੰਧਾਨ‑ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ ਨਵੀਨਤਾ (आरडीआई) ਯੋਜਨਾ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ

ਕੇਂਦਰੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਅਨੁਸੰਧਾਨ‑ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ ਨਵੋਨਮਸ਼ (RDI) ਯੋਜਨਾ ਦੇ ਦਾਇਰੇ ਵਿੱਚ ਉੱਨਤ ਰਸਾਇਣ, ਪੈਟਰੋਕੇਮਿਕਲ ਅਤੇ ਸਮੱਗਰੀ ਤਕਨਾਲੋਜੀ (ਮੈਟੀਰੀਅਲ ਟੈਕਨੋਲੋਜੀਜ਼) ਨੂੰ ਮੁੱਖ ਸਤੰਭ ਵਜੋਂ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਕਦਮ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਇਨ੍ਹਾਂ ਰਣਨੀਤਿਕ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਵਦੇਸ਼ੀ ਤਕਨੀਕੀ ਸਮਰੱਥਾਵਾਂ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨਾ, ਆਯਾਤ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰਤਾ ਘਟਾਉਣਾ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵ ਮੁੱਲ ਸ਼੍ਰਿੰਖਲਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਮੁਕਾਬਲਾਤੀ ਯੋਗਤਾ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣਾ ਹੈ। ਯੋਜਨਾ ਦੇ ਤਹਿਤ ਚੁਣੇ ਹੋਏ ਸੰਸਥਾਨ, ਸਟਾਰਟ‑ਅਪਸ ਅਤੇ ਉਦਯੋਗਾਂ ਨੂੰ ਗਰਾਂਟ, ਕਰਜ਼ਾ ਗਾਰੰਟੀ ਅਤੇ ਸਹ‑ਵਿਕਾਸ ਮੰਚ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਨਵੋਨਮਸ਼‑ਅਧਾਰਤ ਉਤਪਾਦਾਂ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਹੋ ਸਕੇ।

ਪਿਛਲੇ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਨੇ ਫਾਰਮਾਸਿਊਟਿਕਲਸ, ਬਾਇਓਟੈਕਨੋਲੋਜੀ ਅਤੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਵਰਗੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਉਲਲੇਖਣੀਯ ਤਰੱਕੀ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਪਰ ਉੱਨਤ ਰਸਾਇਣ ਅਤੇ ਪੈਟਰੋਕੇਮਿਕਲ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਤਕਨੀਕੀ ਫ਼ਰਕ ਅਜੇ ਵੀ ਮੌਜੂਦ ਹੈ। ਇਸ ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ, ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਉਦਯੋਗ‑ਅਕਾਦਮੀ‑ਖੋਜ ਸੰਸਥਾ (ਇੰਡਸਟਰੀ‑ਅਕਾਦਮੀ‑ਰਿਸਰਚ) ਮਾਡਲ ਨੂੰ ਅਪਣਾ ਕੇ ਸਹਿਯੋਗੀ ਮੰਚ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾਈ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਲੈਬੋਰੇਟਰੀਆਂ, ਭਾਰਤੀ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਸੰਸਥਾਨ (IIT) ਅਤੇ ਨਿੱਜੀ ਕੰਪਨੀਆਂ ਮਿਲ ਕੇ ਵਿਕਲਪਕ ਕੱਚਾ ਮਾਲ, ਊਰਜਾ‑ਕੁਸ਼ਲ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਵਾਂ ਅਤੇ ਉੱਚ‑ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਸਮੱਗਰੀ ਦੇ ਵਿਕਾਸ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਨਗੀਆਂ।

ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਗਿਆਨਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਪਹਲ ਨਾਲ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਘਰੇਲੂ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਮੁਕਾਬਲਾਤੀ ਉਤਪਾਦਾਂ ਦੀ ਉਪਲਬਧਤਾ ਵਧੇਗੀ, ਬਲਕਿ ਨਿਰਯਾਤ ਸਮਰੱਥਾ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸੁਧਾਰ ਹੋਵੇਗਾ। ਨਾਲ ਹੀ, ਨਵੀਆਂ ਨੌਕਰੀਆਂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਅਤੇ ਹੁਨਰ ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਮੌਕੇ ਵੀ ਉਪਜਣਗੇ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਵਿਸ਼ਾਲ ਆਰਥਿਕ ਲਾਭ ਦੀ ਉਮੀਦ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉੱਨਤ ਰਸਾਇਣ, ਪੈਟਰੋਕੇਮਿਕਲ ਅਤੇ ਸਮੱਗਰੀ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਨੂੰ RDI ਯੋਜਨਾ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨਾ ਭਾਰਤ ਦੇ ਉਦਯੋਗਿਕ ਵਿਕਾਸ ਦੀ