ਬੈਨਰ ਪੋਸਟਰ ਮੁਹਿੰਮ ਨਾਲ ਸਿੱਖਿਆ ਵਿੱਚ ਨਵੀਂ ਦਿਸ਼ਾ: ਸਰਕਾਰੀ ਪਹਲ ਦੀ ਸਮੀਖਿਆ

ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਸਰਵਜਨਿਕ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਅਭਿਆਨ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਬੈਨਰ ਪੋਸਟਰ' ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਹ ਅਭਿਆਨ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ, ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਅਤੇ ਨੀਤੀ ਨਿਰਮਾਤਿਆਂ ਨੂੰ ਨਵੀਂਤਮ ਸ਼ਿੱਖਿਆ ਨੀਤੀਆਂ, ਪਾਠਕ੍ਰਮ ਸੁਧਾਰਾਂ ਅਤੇ ਡਿਜ਼ੀਟਲ ਸਿੱਖਿਆ ਪਹਲਾਂ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇਣ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਪੋਸਟਰਾਂ 'ਤੇ ਸਪਸ਼ਟ ਸੁਨੇਹੇ, ਅੰਕੜੇ ਅਤੇ ਆਕਰਸ਼ਕ ਗ੍ਰਾਫਿਕਸ ਨਾਲ ਸਿੱਖਿਆ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਅਤੇ ਉਪਲਬਧ ਸਰੋਤਾਂ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਪਹਲ ਦੇ ਤਹਿਤ 15 ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ 200 ਤੋਂ ਵੱਧ ਪੋਸਟਰ ਲਗਾਏ ਗਏ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਵਿਸ਼ਾਲ ਜਨਸੰਖਿਆ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਯਕੀਨੀ ਬਣੀ ਹੈ।

ਬੈਨਰ ਪੋਸਟਰ ਦੀ ਧਾਰਨਾ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 2018 ਵਿੱਚ ਸ਼ਿੱਖਿਆ ਵਿਭਾਗ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਡਿਜ਼ੀਟਲ ਮਾਧਿਅਮਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਪਬਲਿਕ ਪੋਸਟਰ ਨੂੰ ਵੀ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਚਾਰ ਦਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਸਾਧਨ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ। ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਸ ਫਾਰਮੈਟ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਸਿਹਤ, ਰੋਜ਼ਗਾਰ ਅਤੇ ਪਰਿਆਵਰਨ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਲਈ ਵੀ ਕੀਤੀ ਗਈ, ਪਰ ਸਿੱਖਿਆ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਇਸਦਾ ਉਪਯੋਗ ਹਾਲੇ ਤੱਕ ਸੀਮਿਤ ਰਿਹਾ। ਇਸ ਨਵੀਂਤਮ ਅਭਿਆਨ ਵਿੱਚ ਪੋਸਟਰਾਂ ਦੇ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਨੂੰ ਆਧੁਨਿਕ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਰੰਗੀਨ ਇਨਫੋਗ੍ਰਾਫਿਕ ਅਤੇ QR ਕੋਡ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ ਜੋ ਔਨਲਾਈਨ ਸਰੋਤਾਂ ਨਾਲ ਜੋੜਦੇ ਹਨ।

ਕੁੱਲ 200 ਪੋਸਟਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 120 ਨੂੰ ਮੁੱਖ ਸ਼ਿੱਖਿਆ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਲਗਾਇਆ ਗਿਆ, ਜਦਕਿ ਬਾਕੀ 80 ਨੂੰ ਸਰਵਜਨਿਕ ਪਾਰਕਾਂ ਅਤੇ ਬੱਸ ਸਟੈਂਡ 'ਤੇ ਰਣਨੀਤਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ। ਸਰਵੇਖਣ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, 65% ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਪੋਸਟਰਾਂ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਿਆ ਅਤੇ 42% ਨੇ QR ਕੋਡ ਸਕੈਨ ਕਰਕੇ ਵੈਬਸਾਈਟ 'ਤੇ ਜਾ ਕੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਬਾਰੇ ਹੋਰ ਜਾਣਕਾਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ 'ਤੇ ਅਭਿਆਨ ਦੇ ਹੈਸ਼ਟੈਗ #ਸ਼ਿਕਸ਼ਾ_ਬੈਨਰ ਦੇ ਤਹਿਤ 5,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਲਾਈਕਸ ਅਤੇ 1,200 ਸ਼ੇਅਰ ਹੋਏ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਡਿਜ਼ੀਟਲ ਭਾਗੀਦਾਰੀ ਵਿੱਚ 30% ਦੀ ਵਾਧਾ ਹੋਈ।

ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਇਸ ਪਹਲ ਦੀ ਸਰਾਹਨਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ, 'ਸਿੱਖਿਆ ਸਮਾਜ ਦੀ ਬੁਨਿਆਦ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਅਭਿਆਨ ਨਾਲ ਹਰ ਵਰਗ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਤੱਕ ਸਹੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦੀ ਹੈ।' ਸ਼ਿੱਖਿਆ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਜੋੜਿਆ, 'ਅਸੀਂ ਇਸ ਮਾਡਲ ਨੂੰ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਵਿਸਤਾਰ ਕਰਾਂਗੇ ਅਤੇ ਡਿਜ਼ੀਟਲ ਪਲੇਟਫਾਰਮਾਂ ਨਾਲ ਇਕੱਠਾ ਕਰਾਂਗੇ ਤਾਂ ਜੋ ਗ੍ਰਾਮੀਣ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰੀ ਦੋਹਾਂ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਮਾਨ ਪਹੁੰਚ ਯਕੀਨੀ ਬਣ ਸਕੇ।'

ਅੱਗੇ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਦੇ ਤਹਿਤ, ਸਰਕਾਰ ਨੇ 2026 ਤੱਕ 500 ਵਾਧੂ ਪੋਸਟਰ ਲਗਾਉਣ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮੋਬਾਈਲ ਐਪ ਦੇ ਮਾਧਿਅਮ ਨਾਲ ਇੰਟਰੈਕਟਿਵ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਲਕਸ਼ ਰੱਖਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਸ਼ਿੱਖਿਆ ਵਿਭਾਗ ਨੇ ਇੱਕ ਔਨਲਾਈਨ ਪੋਰਟਲ ਲਾਂਚ ਕੀਤਾ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਨੂੰ ਪਾਠਕ੍ਰਮ ਸੁਧਾਰਾਂ ਲਈ ਟੂਲਕਿਟ ਅਤੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਲਈ ਅਧਿਐਨ ਗਾਈਡ ਉਪਲਬਧ ਹੋਣਗੇ। ਇਹ ਪੋਰਟਲ ਬਹੁਭਾਸ਼ੀ ਸਮਰਥਨ ਨਾਲ 24/7 ਉਪਲਬਧ ਰਹੇਗਾ।

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਬੈਨਰ ਪੋਸਟਰ ਅਭਿਆਨ ਨੇ ਸਿੱਖਿਆ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਨੂੰ ਨਵੀਆਂ ਉੱਚਾਈਆਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਇਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਨੀਤੀ, ਅਭਿਆਸ ਅਤੇ ਸਰਵਜਨਿਕ ਭਾਗੀਦਾਰੀ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸਮਨਵਯ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੋਇਆ ਹੈ।