ਕੇਂਦਰੀ ਪਰਿਆਵਰਣ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਭੁਜ ਵਿੱਚ ਮੈੰਗਰੋਵ ਸੰਰੱਖਣ ਵਰਕਸ਼ਾਪ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਕੀਤਾ, ਮੁੱਖ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨਾਂ ਦੀ ਰਿਲੀਜ਼ ਅਤੇ ਐਮਆਈਐਸਐਚਟੀਆਈ ਦੀ ਤਰੱਕੀ ਦੀ ਸਮੀਖਿਆ ਕੀਤੀ।

ਭੁਜ, ਕੱਚ ਵਿੱਚ ਆਯੋਜਿਤ ਇਕਠੀ ਵਰਕਸ਼ਾਪ ਵਿੱਚ ਕੇਂਦਰੀ ਵਾਤਾਵਰਣ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਮੰਗਰੋਵ ਸੰਰੱਖਣ ਨੂੰ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪ੍ਰਾਥਮਿਕਤਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦੁਹਰਾਉਂਦੇ ਹੋਏ, ਸਮੁੰਦਰੀ ਤਟ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਇਸ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਪਾਰਿਸਥਿਤਿਕ ਤੰਤਰ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਬਹੁ-ਪੱਧਰੀ ਰਣਨੀਤੀਆਂ 'ਤੇ ਰੋਸ਼ਨੀ ਪਾਈ। ਵਰਕਸ਼ਾਪ ਵਿੱਚ ਕੇਂਦਰੀ ਜੰਗਲੀ ਜੀਵ ਬੋਰਡ, ਰਾਜ ਵਾਤਾਵਰਣ ਵਿਭਾਗ, ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਮੁੰਦਰੀ ਖੋਜ ਸੰਸਥਾਨ (NMRL) ਅਤੇ ਕਈ ਗੈਰ-ਸਰਕਾਰੀ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧੀਆਂ ਨੇ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ। ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਮੰਗਰੋਵ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਜਲਵਾਯੂ ਪਰਿਵਰਤਨ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀ ਰੋਧਕ ਬਫ਼ਰ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਬਲਕਿ ਸਥਾਨਕ ਮੱਛੀ ਮਾਰ, ਜਲਵਾਯੂ-ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਜੀਵ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਲਈ ਵੀ ਅਟੁੱਟ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਸ ਗੱਲ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਸਥਾਈ ਪ੍ਰਬੰਧਨ, ਸਮੁਦਾਇਕ ਭਾਗੀਦਾਰੀ ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਨਕ ਖੋਜ ਨੂੰ ਮਿਲਾ ਕੇ ਹੀ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਸੰਰੱਖਣ ਸੰਭਵ ਹੈ।

ਵਰਕਸ਼ਾਪ ਦੇ ਮੁੱਖ ਆਕਰਸ਼ਣ ਵਿੱਚ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ ਦੇ ਪੰਜ ਮੁੱਖ ਮੰਗਰੋਵ ਖੋਜ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨਾਂ ਦਾ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚ ਮੰਗਰੋਵ ਦੇ ਕਾਰਬਨ ਸੀਕਵੇਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ, ਜਲਵਾਯੂ-ਅਨੁਕੂਲਨ ਸਮਰੱਥਾ, ਜੀਵ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਮੁਲਾਂਕਣ, ਸਮਾਜ-ਆਰਥਿਕ ਲਾਭ ਅਤੇ ਡਿਜ਼ਿਟਲ ਮੈਪਿੰਗ ਤਕਨੀਕਾਂ 'ਤੇ ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਅਧਿਐਨ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨਾਂ ਦੇ ਲੇਖਕਾਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇਹ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਨੀਤੀ ਨਿਰਮਾਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸਬੂਤ-ਅਧਾਰਿਤ ਫੈਸਲੇ ਲੈਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਣਗੇ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਮੰਗਰੋਵ ਪੁਨਰਸਥਾਪਨਾ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਲਈ ਮਾਪਦੰਡ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨਗੇ।

ਵਰਕਸ਼ਾਪ ਦੇ ਆਖਰੀ ਸੈਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ‘ਮੰਗਰੋਵ ਇੰਟੀਗਰੇਟਡ ਸਸਟੇਨੇਬਲ ਹਬਿਟੈਟ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਇਨੀਸ਼ੀਏਟਿਵ’ (MISHTI) ਦੀ ਪ੍ਰਗਤੀ ਦੀ ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਸਮੀਖਿਆ ਕੀਤੀ ਗਈ। MISHTI, ਜੋ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਜਲਵਾਯੂ ਪਰਿਵਰਤਨ ਅਨੁਕੂਲਨ ਯੋਜਨਾ ਦੇ ਤਹਿਤ ਚਲਾਈ ਜਾ ਰਹੀ ਇੱਕ ਬਹੁ-ਵਿਸ਼ਯਕ ਪਹਲ ਹੈ, ਨੇ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਵਿੱਚ 1,200 ਹੈਕਟੇਅਰ ਤੋਂ ਵੱਧ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਮੰਗਰੋਵ ਪੁਨਰਸਥਾਪਨਾ, ਜਲਵਾਯੂ-ਸਮਾਰਟ ਬਾਇਓ-ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਅਤੇ ਸਮੁਦਾਇਕ ਸਮਰੱਥਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕਾਰਜਕ੍ਰਮ ਲਾਗੂ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਉਪਲਬਧੀਆਂ ਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕਰਦਿਆਂ, ਅੱਗੇ ਦੇ ਪੜਾਅ ਵਿੱਚ ਜਲਵਾਯੂ-ਸੁਰੱਖਿਆ ਮਾਡਲ ਨੂੰ ਡਿਜ਼ਿਟਲ ਪਲੇਟਫਾਰਮ 'ਤੇ ਇਕੀਕ੍ਰਿਤ ਕਰਨ, ਨਿੱਜੀ-ਸਰਕਾਰੀ ਭਾਈਚਾਰੇ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਖੋਜ ਫੰਡ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਦੀ ਲੋੜ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ। ਵਰਕਸ਼ਾਪ ਨੇ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਵਧੇਰੇ ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਨੈੱਟਵਰਕ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਹਿਯੋਗ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਕਾਰਵਾਈ ਯੋਜਨਾ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਦਾ ਸੰਕਲਪ ਵੀ ਲਿਆ।