IPRD‑2026 ਦਾ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂਆਤ; ਵਿਗਿਆਨਕ ਤਰੱਕੀ ਨੂੰ ਖੇਤਰੀ ਸਹਿਯੋਗ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਕਰਨ ਤੇ ਜ਼ੋਰ

ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਇਸ ਹਫ਼ਤੇ ਆਯੋਜਿਤ IPDR‑2026 (ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਫ਼ੋਰ ਰਿਸਰਚ ਐਂਡ ਡਿਵੈਲਪਮੈਂਟ 2026) ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੇ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਮੰਤਰੀ, ਮੁੱਖ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਵਿਗਿਆਨੀ ਅਤੇ ਖੇਤਰੀ ਸਹਿਯੋਗੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧੀਆਂ ਨੇ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ। ਉਘਾਟਣ ਸਮਾਰੋਹ ਵਿੱਚ ਵਿਗਿਆਨ ਨੀਤੀ ਦੇ ਦਿਸ਼ਾ-ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂ 'ਤੇ ਰੋਸ਼ਨੀ ਪਾਈ ਗਈ ਅਤੇ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਕਿ ਇਸ ਪਹਲ ਦਾ ਮੁੱਖ ਉਦੇਸ਼ ਨਵੀਂਨਤਾ ਨੂੰ ਵਿਆਹਾਰਿਕ ਹੱਲਾਂ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਖੇਤਰੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਸਾਂਝਾ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਇਸ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੇ ਤਹਿਤ ਅਗਲੇ ਪੰਜ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ 2,500 ਮਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਦੇ ਨਿਵੇਸ਼ ਨਾਲ 150 ਤੋਂ ਵੱਧ ਸੰਯੁਕਤ ਖੋਜ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ, ਦੋ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪ੍ਰਯੋਗਸ਼ਾਲਾਵਾਂ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਅਤੇ ਜਵਾਨ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਲਈ ਮੋਬਾਇਲ ਲੈਬਜ਼ ਦੀ ਵਿਵਸਥਾ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ।

ਪਿਛਲੇ ਦੋ ਦਹਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਨੇ ਵਿਗਿਆਨ-ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਉਲਲੇਖਣੀਅ ਪ੍ਰਗਤੀ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਕਵਾਂਟਮ ਕੰਪਿਊਟਿੰਗ, ਚਿਕਿਤਸਾ ਬਾਇਓਟੈਕਨੋਲੋਜੀ ਅਤੇ ਸਤਤ ਊਰਜਾ ਦੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ। IPDR‑2026 ਇਨ੍ਹਾਂ ਉਪਲਬਧੀਆਂ ਨੂੰ ਖੇਤਰੀ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ—ਜਿਵੇਂ ਮੌਸਮੀ ਤਬਦੀਲੀ, ਊਰਜਾ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਜਨਤਕ ਸਿਹਤ—ਨਾਲ ਜੋੜਨ ਦਾ ਮੰਚ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰੇਗਾ। ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੇ ਮੁੱਖ ਸਹਿਯੋਗੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼, ਨੇਪਾਲ, ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾ, ਮਲੇਸ਼ੀਆ ਅਤੇ ਸੰਯੁਕਤ ਅਰਬ ਅਮੀਰਾਤ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਜੋ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਖੋਜ ਸੰਸਥਾਨਾਂ ਰਾਹੀਂ ਸਾਂਝੇ ਡਾਟਾ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਅਤੇ ਤਕਨੀਕੀ ਅਦਾਨ-ਪ੍ਰਦਾਨ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨਗੇ।

ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਗਿਆਨਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ IPDR‑2026 ਦੀ ਸਫਲ ਲਾਗੂਕਰਨ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਵਿਗਿਆਨਕ ਗਿਆਨ ਦੇ ਪ੍ਰਸਾਰ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਕਰੇਗਾ, ਬਲਕਿ ਆਰਥਿਕ ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਸ਼ਾਮਿਲੀਅਤ ਵਿੱਚ ਵੀ ਨਵੀਆਂ ਸੰਭਾਵਨਾਵਾਂ ਖੋਲ੍ਹੇਗਾ। ਇਸ ਪਹਲ ਦੇ ਮਾਧਿਅਮ ਨਾਲ ਸਥਾਪਿਤ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਬਹੁ‑ਦੇਸ਼ੀ ਅਨੁਸੰਧਾਨ ਨੈੱਟਵਰਕ ਨਾਲ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਨਵੀਂਨਤਾ ਦੀ ਗਤੀ ਵਧੇਗੀ, ਬਲਕਿ ਖੇਤਰੀ ਸਥਿਰਤਾ ਅਤੇ ਸਹਿਯੋਗੀ ਭੂ-ਰਾਜਨੀਤੀ ਨੂੰ ਵੀ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਮਿਲੇਗੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਭਾਰਤ ਨੇ ਵਿਗਿਆਨ ਨੂੰ ਖੇਤਰੀ ਸਹਿਯੋਗ ਦੇ ਪੁਲ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਕਰਨ ਦੀ ਆਪਣੀ ਵਚਨਬੱਧਤਾ ਨੂੰ ਦ੍ਰਿੜਤਾ ਨਾਲ ਦਰਸਾਇਆ।