ਸਹੀ ਵਿਗਿਆਨ, ਨੀਤੀ ਅਤੇ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੇ ਸਮਰਥਨ ਨਾਲ ਸੁੱਕੀ ਜ਼ਮੀਨ ਵੀ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਬਣ ਸਕਦੀ ਹੈ: ਕੇਂਦਰੀ ਮੰਤਰੀ ਸ਼੍ਰੀ ਸ਼ਿਵਰਾਜ ਸਿੰਘ ਚੌਹਾਨ

ਭਾਰਤ ਦੀ ਲਗਭਗ 30 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਜ਼ਮੀਨ ਸੁੱਕੇ ਅਤੇ ਅਰਧ‑ਸੁੱਕੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਕਮੀ, ਅਸਮਾਨ ਵਰਖਾ ਅਤੇ ਅਪਰਿਆਪਤ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚਾ ਉਤਪਾਦਨ ਨੂੰ ਸੀਮਿਤ ਕਰਦਾ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ ਕੇਂਦਰੀ ਖੇਤੀ ਮੰਤਰੀ ਸ਼ਿਵਰਾਜ ਸਿੰਘ ਚੌਹਾਨ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਹੀ ਵਿਗਿਆਨ, ਮਜ਼ਬੂਤ ਨੀਤੀ ਅਤੇ ਸਰਗਰਮ ਬਾਜ਼ਾਰ ਸਮਰਥਨ ਨਾਲ ਸੁੱਕੀ ਜ਼ਮੀਨ ਨੂੰ ਵੀ ਵੱਡੀ ਆਰਥਿਕ ਤਾਕਤ ਵਿੱਚ ਬਦਲਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਭਾਰਤੀ ਵਿਗਿਆਨ ਸੰਸਥਾ (ICAR) ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਖੇਤੀ ਅਨੁਸੰਧਾਨ ਸੰਸਥਾ (ICRISAT) ਦੁਆਰਾ ਵਿਕਸਿਤ ਸੁੱਕਾ‑ਸਹਿਣਸ਼ੀਲ ਫਸਲ ਕਿਸਮਾਂ, ਸੁਖਮ‑ਸਿੰਚਾਈ ਤਕਨੀਕਾਂ ਅਤੇ ਸਹੀ ਖੇਤੀ ਦੇ ਉਪਕਰਣ ਹੁਣ ਸੁੱਕੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਸਤਾਰ ਨਾਲ ਲਾਗੂ ਕੀਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਗਿਆਨਕ ਉਪਾਇਆਂ ਨਾਲ, ਸਰਕਾਰ ਨੇ “ਡ੍ਰਾਈਲੈਂਡ ਡਿਵੈਲਪਮੈਂਟ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ” ਦੇ ਤਹਿਤ ਪਾਣੀ‑ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਤਲਾਬ, ਪਾਣੀ‑ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਸੰਰਚਨਾਵਾਂ ਅਤੇ ਪਾਣੀ‑ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਤਰਬੀਅਤ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵਧਾਇਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਪਾਣੀ‑ਸੁਰੱਖਿਆ ਮਿਲ ਰਹੀ ਹੈ।

ਨੀਤੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ, ਕੇਂਦਰੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਘੱਟੋ‑ਘੱਟ ਸਮਰਥਨ ਮੁੱਲ (MSP) ਨੂੰ ਸੁੱਕੀ ਫਸਲਾਂ ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਧਾਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਬੀਜ, ਖਾਦ ਅਤੇ ਬੀਮਾ ਤੱਕ ਆਸਾਨ ਪਹੁੰਚ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਲਈ “ਕਿਸਾਨ ਸਸ਼ਕਤੀਕਰਨ ਯੋਜਨਾ” ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਨਾਲ ਹੀ, ਡਿਜ਼ੀਟਲ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਰਾਹੀਂ ਬਾਜ਼ਾਰ ਤੱਕ ਸਿੱਧੀ ਪਹੁੰਚ, ਈ‑ਮਾਰਕੀਟਿੰਗ ਅਤੇ ਨਿੱਜੀ ਖੇਤਰ ਦੀ ਖਰੀਦਦਾਰੀ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਉਚਿਤ ਮੁੱਲ ਮਿਲ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮੱਧਸਥਾਂ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰਤਾ ਘਟ ਰਹੀ ਹੈ।

ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਮਨਵਿਤ ਯਤਨਾਂ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ, ਸੁੱਕੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਫਸਲ ਉਤਪਾਦਨ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸੁਧਾਰ ਦਿਖਾਈ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀ ਆਮਦਨ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ ਬਲਕਿ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਖਾਦ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਪਿੰਡੂ ਰੋਜ਼ਗਾਰ ਸਿਰਜਣਾ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਯੋਗਦਾਨ ਮਿਲ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਮੰਤਰੀ ਚੌਹਾਨ ਨੇ ਇਸ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਅੱਗੇ ਵੀ ਅਨੁਸੰਧਾਨ, ਨੀਤੀ ਸੁਧਾਰ ਅਤੇ ਬਾਜ਼ਾਰ ਏਕੀਕਰਨ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਕਰਨ ਦਾ ਵਾਅਦਾ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸੁੱਕੀ ਜ਼ਮੀਨ ਭਾਰਤ ਦੀ ਆਰਥਿਕ ਵਾਧੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮੁੱਖ ਸਤੰਭ ਬਣ ਸਕੇ।