ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਆਵਾਸ ਯੋਜਨਾ‑ਸ਼ਹਿਰੀ: ਆਵਾਸ, ਸਮਾਵੇਸ਼ ਅਤੇ ਸਸ਼ਕਤੀਕਰਨ ਦੀ ਕਹਾਣੀ

ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਆਵਾਸ ਯੋਜਨਾ‑ਸ਼ਹਿਰੀ (PMAY‑Urban) ਨੂੰ 2015 ਵਿੱਚ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸ਼ਹਿਰੀ ਗਰੀਬੀ ਉਨਮੂਲਨ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ ਲਾਂਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸਦਾ ਮੁੱਖ ਉਦੇਸ਼ ਆਰਥਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਵਰਗ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ, ਕਿਫ਼ਾਇਤੀ ਅਤੇ ਟਿਕਾਊ ਆਵਾਸ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਯੋਜਨਾ ਦੇ ਤਹਿਤ ਲਾਭਪਾਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਸਬਸਿਡੀ, ਕਰਜ਼ਾ ਸੁਵਿਧਾ ਅਤੇ ਤਕਨੀਕੀ ਸਹਾਇਤਾ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਹ ਆਪਣੇ ਘਰਾਂ ਨੂੰ ਖੁਦ ਬਣਾਕੇ ਜਾਂ ਮੌਜੂਦਾ ਆਵਾਸ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਕਰਕੇ ਸਥਾਈ ਰਹਿਣ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਹਾਸਲ ਕਰ ਸਕਣ। ਹੁਣ ਤੱਕ ਇਸ ਯੋਜਨਾ ਦੇ ਤਹਿਤ ਲਗਭਗ ਦੋ ਕਰੋੜ ਤੋਂ ਵੱਧ ਘਰਾਂ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਜਾਂ ਸੁਧਾਰ ਪੂਰਾ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਲੱਖਾਂ ਸ਼ਹਿਰੀ ਗਰੀਬ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਨੂੰ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਛੱਤ ਮਿਲੀ ਹੈ ਬਲਕਿ ਸਮਾਜਿਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ਜਾਲ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸ਼ਾਮਿਲੀਅਤ ਵੀ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੋਈ ਹੈ।

ਆਵਾਸ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਯੋਜਨਾ ਨੇ ਸ਼ਾਮਿਲੀਅਤ ਨੂੰ ਵੀ ਪ੍ਰਾਥਮਿਕਤਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਹਿਲਾਵਾਂ, ਸੀਨੀਅਰ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਅਪਾਹਜ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਲਕਸ਼ਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਬਸਿਡੀ ਮਿਆਰ ਅਤੇ ਸੁਵਿਧਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਕਈ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਘਰ ਬਣਾਉਣ ਜਾਂ ਸੁਧਾਰ ਕਰਨ ਲਈ ਤਕਨੀਕੀ ਤਰਬੀਅਤ ਅਤੇ ਉਦਯਮਿਤਾ ਸਮਰਥਨ ਦਿੱਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਰਥਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਸ਼ਕਤ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਸਥਾਨਕ ਨਿਗਮਾਂ ਅਤੇ ਬੈਂਕਿੰਗ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ ਘੱਟ ਬਿਆਜ ਦਰ 'ਤੇ ਕਰਜ਼ਾ ਉਪਲਬਧ ਕਰਵਾ ਕੇ ਘਰ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ਸੌਖੀ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।

ਅੱਗੇ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਵਿੱਚ ਸ਼ਹਿਰੀ ਆਵਾਸ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਹਰੇਕ ਨਿਰਮਾਣ ਤਕਨੀਕ, ਊਰਜਾ ਕੁਸ਼ਲਤਾ ਅਤੇ ਸਮਾਰਟ ਇੰਫਰਾਸਟ੍ਰੱਕਚਰ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਕਦਮ ਚੁੱਕੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਯੋਜਨਾ ਦੇ ਵਿਸਤਾਰ ਲਈ ਵਾਧੂ ਬਜਟ ਅਲੋਕੇਸ਼ਨ ਦੀ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਅਗਲੇ ਚਰਣ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਵੱਧ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਨੂੰ ਘਰ ਮਿਲ ਸਕੇਗਾ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰੀ ਗਰੀਬੀ ਦੇ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਮਿਲੇਗੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਆਵਾਸ ਯੋਜਨਾ‑ਸ਼ਹਿਰੀ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਆਵਾਸ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਬਲਕਿ ਸਮਾਜਿਕ ਸ਼ਾਮਿਲੀਅਤ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਸਸ਼ਕਤੀਕਰਨ ਦੇ ਮਾਧਿਅਮ ਨਾਲ ਸ਼ਹਿਰੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਨੂੰ ਨਵੀਂ ਦਿਸ਼ਾ ਦੇ ਰਹੀ ਹੈ।