** ਭਾਰਤ ਦੇ ਮੁੱਖ ਵਿਗਿਆਨਕ ਖੋਜ ਸੰਸਥਾਨ, ਕੌਂਸਿਲ ਆਫ਼ ਸਾਇੰਟਿਫਿਕ ਐਂਡ ਇੰਡਸਟਰੀਅਲ ਰਿਸਰਚ (CSIR) ਅਤੇ ਦੱਖਣ‑RIS (ਦੱਖਣੀ ਖੇਤਰੀ ਨਵੀਨਤਾ ਪ੍ਰਣਾਲੀ) ਨੇ ਵਿਕਾਸਸ਼ੀਲ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਗਿਆਨ, ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਅਤੇ ਨਵੀਨਤਾ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਇੱਕ ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਸਮਝੌਤਾ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਸਮਝੌਤੇ ਤਹਿਤ ਦੋਵੇਂ ਪੱਖ ਤਕਨੀਕੀ ਤਰਬੀਅਤ, ਸੰਯੁਕਤ ਖੋਜ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ, ਬੌਧਿਕ ਸੰਪਦਾ ਸਾਂਝੀ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਸਟਾਰਟ‑ਅਪ ਇਕੋਸਿਸਟਮ ਨੂੰ ਵਿਕਸਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਸਰੋਤ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਗਿਆਤਾ ਦਾ ਅਦਾਨ‑ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨਗੇ। ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ‘ਤੇ, ਐਗਰੀਟੈਕ, ਸਾਫ਼ ਊਰਜਾ, ਜਲ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਅਤੇ ਸਿਹਤ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਵਰਗੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਹਿਯੋਗ ਨੂੰ ਤਰਜੀਹ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇਗੀ, ਜਿੱਥੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਹੱਲ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। CSIR ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਲੈਬੋਰੇਟਰੀਆਂ ਅਤੇ ਉਦਯੋਗ‑ਅਕਾਦਮੀ ਸਹਿਯੋਗ ਮਾਡਲ ਨੂੰ ਦੱਖਣ‑RIS ਦੇ ਖੇਤਰੀ ਨੈੱਟਵਰਕ ਨਾਲ ਜੋੜਨ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਥਾਨਕ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੂੰ ਉੱਚ-ਪੱਧਰੀ ਉਪਕਰਣ ਅਤੇ ਤਰਬੀਅਤ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਮਿਲ ਸਕੇ। ਦੱਖਣ‑RIS, ਜੋ ਕਈ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆਈ ਅਤੇ ਅਫਰੀਕੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਨਵੀਨਤਾ ਸੰਸਥਾਨਾਂ ਨੂੰ ਜੋੜਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਪਹਲ ਨੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਮੌਜੂਦਾ ਸਮਰੱਥਾਵਾਂ ਨੂੰ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਿਆਰਾਂ ਦੇ ਅਨੁਕੂਲ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਮੌਕਾ ਮੰਨਦਾ ਹੈ। ਦੋਵੇਂ ਸੰਸਥਾਨ ਸੰਯੁਕਤ ਫੰਡਿੰਗ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ, ਸਕਾਲਰਸ਼ਿਪ ਯੋਜਨਾ ਅਤੇ ਸਾਲਾਨਾ ਵਿਗਿਆਨ ਮੇਲੇ ਰਾਹੀਂ ਗਿਆਨ ਦਾ ਅਦਾਨ‑ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨਗੇ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਯੁਵਾਂ ਖੋਜਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਨ ਲਈ ਲੋੜੀਂਦਾ ਮੰਚ ਮਿਲ ਸਕੇ। ਇਸ ਸਹਿਯੋਗ ਤੋਂ ਉਮੀਦ ਹੈ ਕਿ ਵਿਕਾਸਸ਼ੀਲ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਖੋਜ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ (R&D) ਨਿਵੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਵਾਧਾ ਹੋਵੇਗਾ, ਨਾਲ ਹੀ ਸਥਾਨਕ ਉਦਯੋਗਾਂ ਨੂੰ ਤਕਨੀਕੀ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਅਤੇ ਬਾਜ਼ਾਰ ਪਹੁੰਚ ਮਿਲੇਗੀ। ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਗਿਆਨਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਹਿਯੋਗ ਮਾਡਲ ਨਾਲ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਨਵੀਨਤਾ ਦੀ ਗਤੀ ਤੇਜ਼ ਹੋਵੇਗੀ, ਬਲਕਿ ਸਤਤ ਵਿਕਾਸ ਲਕਸ਼ਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਯੋਗਦਾਨ ਮਿਲੇਗਾ। ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਇਸ ਸਮਝੌਤੇ ਨੂੰ ਵਿਸਤਾਰਦੇ ਹੋਏ, ਹੋਰ ਦੇਸ਼ਾਂ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਇਸ ਪਹਲ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ‘ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।