CSIR‑ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਵਿਗਿਆਨ ਸੰਚਾਰ ਅਤੇ ਨੀਤੀ ਅਨੁਸੰਧਾਨ ਸੰਸਥਾਨ (CSIR‑NSP) ਨੇ ਪਾਰੰਪਰਿਕ ਗਿਆਨ ਦੇ ਸੰਚਾਰ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਾਰ 'ਤੇ ਤੀਸਰਾ ਸੰਸਕਰਣ (CDTK‑2026) ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤਾ

CSIR‑ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਵਿਗਿਆਨ ਸੰਚਾਰ ਅਤੇ ਨੀਤੀ ਅਨੁਸੰਧਾਨ ਸੰਸਥਾ (CSIR‑NSP) ਨੇ ਇਸ ਸਾਲ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਗਿਆਨ ਦੇ ਸੰਚਾਰ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਾਰ (CDTK) ਦੇ ਤੀਜੇ ਸੰਸਕਰਣ ਦਾ ਸਫਲਤਾਪੂਰਵਕ ਆਯੋਜਨ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਕਾਨਫਰੈਂਸ ਵਿੱਚ ਵਿਗਿਆਨ ਸੰਚਾਰ, ਨੀਤੀ ਨਿਰਮਾਣ, ਸਮਾਜਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਸਥਾਨਕ ਕਮਿਊਨਿਟੀਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਤਿਨਿਧੀਆਂ ਨੇ ਭਾਗ ਲਿਆ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਗਿਆਨ ਨੂੰ ਵਿਗਿਆਨਕ ਖੋਜ ਅਤੇ ਸਰਵਜਨਿਕ ਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਸੰਵਾਦ ਸਥਾਪਿਤ ਹੋਇਆ। ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸੈਸ਼ਨਾਂ ਰਾਹੀਂ ਆਯੁਰਵੇਦਿਕ ਦਵਾਈਆਂ, ਜੀਵ ਵਿਭਿੰਨਤਾ, ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਪ੍ਰਥਾਵਾਂ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਧਰੋਹਰਾਂ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਤ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਤਕਨੀਕਾਂ ’ਤੇ ਚਰਚਾ ਕੀਤੀ ਗਈ, ਨਾਲ ਹੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਗਿਆਨਾਂ ਨੂੰ ਡਿਜ਼ੀਟਲ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਅਤੇ ਖੁੱਲੀ ਪਹੁੰਚ ਵਾਲੇ ਡੈਟਾਬੇਸ ਵਿੱਚ ਸੰਰੱਖਿਅਤ ਕਰਨ ਦੇ ਉਪਾਅ ’ਤੇ ਵੀ ਵਿਚਾਰ-ਵਿਮਰਸ਼ ਹੋਇਆ।

ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੇ ਮੁੱਖ ਬਿੰਦੂਆਂ ਵਿੱਚ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਗਿਆਨ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ, ਬੌਧਿਕ ਸੰਪਦਾ ਦੇ ਸਵਾਲ, ਅਤੇ ਸਥਾਨਕ ਕਮਿਊਨਿਟੀਆਂ ਦੇ ਲਾਭ ਲਈ ਉਚਿਤ ਲਾਭ‑ਸਾਂਝਾ ਮਾਡਲ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨਾ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ। ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਗਿਆਨਾਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਵਿਗਿਆਨ ਸੰਚਾਰ ਦੇ ਆਧੁਨਿਕ ਉਪਕਰਣ—ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਮਲਟੀਮੀਡੀਆ ਸਮੱਗਰੀ, ਮੋਬਾਈਲ ਐਪਲੀਕੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਇੰਟਰਐਕਟਿਵ ਵੈੱਬ ਪੋਰਟਲ—ਦੇ ਪ੍ਰਯੋਗ ਨਾਲ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਗਿਆਨ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਾਲ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਪਹਿਚਾਣ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕੇਗਾ ਬਲਕਿ ਟਿਕਾਉ ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਲਕਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਯੋਗਦਾਨ ਮਿਲੇਗਾ।

ਅੰਤ ਵਿੱਚ, CSIR‑NSP ਨੇ ਇਸ ਮੰਚ ਨੂੰ ਲਗਾਤਾਰ ਜਾਰੀ ਰੱਖਣ ਅਤੇ ਅਗਲੇ ਸੰਸਕਰਣ ਵਿੱਚ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਹਿਯੋਗ ਨੂੰ ਵਧਾਵਾ ਦੇਣ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਦੀ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕੀਤੀ। ਇਹ ਪਹਲ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਗਿਆਨ ਦੇ ਸੰਰੱਖਣ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰੇਗੀ, ਬਲਕਿ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਵਿਗਿਆਨਕ ਨੀਤੀ ਨਿਰਮਾਣ ਵਿੱਚ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਅਤੇ ਨਵੋਨਮਸ਼ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਏਗੀ।