ਸ਼੍ਰੀ ਮਨੋਹਰ ਲਾਲ ਨੇ ਜੀ20 ਊਰਜਾ ਪ੍ਰਚੁਰਤਾ ਮੰਤਰੀ-ਸਤਰੀਅ ਮੀਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ, ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਕੈਨੇਡਾ ਨਾਲ ਦਵਿਪੱਖੀ ਮੀਟਿੰਗਾਂ ਕੀਤੀਆਂ।

ਜੀ20 ਊਰਜਾ ਪ੍ਰਚੁਰਤਾ ਮੰਤਰੀ ਮੀਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੇ ਊਰਜਾ ਮੰਤਰੀ ਮਨੋਹਰ ਲਾਲ ਨੇ ਊਰਜਾ ਸੁਰੱਖਿਆ, ਨਵੀਨੀਕਰਨਯੋਗ ਊਰਜਾ ਸੰਕਰਮਣ ਅਤੇ ਮੌਸਮੀ ਲਕਸ਼ਾਂ ਦੇ ਸਮਨਵਯ 'ਤੇ ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਚਰਚਾ ਕੀਤੀ। ਸੈਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਭਾਰਤ ਦੀ ਊਰਜਾ ਨੀਤੀ ਨੂੰ ‘ਊਰਜਾ ਪ੍ਰਚੁਰਤਾ, ਸਫ਼ਾਈ ਅਤੇ ਲਾਗਤ-ਪ੍ਰਭਾਵੀਤਾ’ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤਾਂ 'ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਦਰਸਾਇਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸੂਰਜੀ, ਹਵਾ ਅਤੇ ਹਾਈਡਰੋਜਨ ਵਰਗੇ ਸਾਫ਼ ਸਰੋਤਾਂ ਦਾ ਵਿਸਤਾਰ ਅਤੇ ਊਰਜਾ ਸਟੋਰੇਜ ਤਕਨਾਲੋਜੀਆਂ ਵਿੱਚ ਨਿਵੇਸ਼ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਥਮਿਕਤਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਭਾਰਤ ਨੇ 2030 ਤੱਕ ਨਵੀਨੀਕਰਨਯੋਗ ਊਰਜਾ ਸਮਰੱਥਾ ਨੂੰ ਦੋਗੁਣਾ ਕਰਨ ਅਤੇ 2047 ਤੱਕ ਕਾਰਬਨ ਉਤਸਰਜਨ ਨੂੰ 45 % ਤੱਕ ਘਟਾਉਣ ਲਈ ਕਈ ਰਣਨੀਤਿਕ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਮੰਚ 'ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧੀਆਂ ਨੇ ਊਰਜਾ ਨਿਰਯਾਤ, ਤਕਨੀਕੀ ਸਹਿਯੋਗ ਅਤੇ ਵਿੱਤੀ ਸਮਰਥਨ ਦੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸੰਭਾਵੀ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ 'ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਵਿਸ਼ਵ ਊਰਜਾ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਰਤਾ ਅਤੇ ਮੁਕਾਬਲੇਦਾਰੀ ਵਧਾਉਣ ਵੱਲ ਇੱਕ ਸਾਂਝੀ ਵਚਨਬੱਧਤਾ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਮਿਲਿਆ।

ਮੀਟਿੰਗ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਮਨੋਹਰ ਲਾਲ ਨੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਕੈਨੇਡਾ ਦੇ ਊਰਜਾ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨਾਲ ਦਵਿਪੱਖੀ ਮੀਟਿੰਗਾਂ ਕੀਤੀਆਂ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਮੀਟਿੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਮੁੱਖ ਖੇਤਰਾਂ 'ਤੇ ਚਰਚਾ ਹੋਈ: ਹਾਈਡਰੋਜਨ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਦਾ ਵਿਕਾਸ, ਊਰਜਾ ਗ੍ਰਿਡ ਦੀ ਲਚੀਲਾਪਨ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਉੱਨਤ ਡਿਜ਼ੀਟਲ ਹੱਲ, ਅਤੇ ਮੌਸਮੀ ਵਿੱਤ ਰਾਹੀਂ ਵਿਕਾਸਸ਼ੀਲ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਊਰਜਾ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਵਿੱਚ ਸਮਰਥਨ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨਾ। ਦੋਵੇਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੇ ਭਾਰਤ ਦੀ ਨਵੀਨੀਕਰਨਯੋਗ ਊਰਜਾ ਨਿਰਯਾਤ ਸਮਰੱਥਾ ਨੂੰ ਮਾਨਤਾ ਦਿੰਦਿਆਂ, ਸਾਂਝੇ ਖੋਜ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਦਾ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਰੱਖਿਆ। ਇਸ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਊਰਜਾ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਮੁਕਾਬਲੇਯੋਗ ਬਣਾਉਣ ਅਤੇ ਊਰਜਾ ਆਯਾਤ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰਤਾ ਘਟਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਮਿਲਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ।

ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੀਆਂ ਪਹਿਲਕਦਮੀਆਂ ਨੂੰ ਦੇਖਦਿਆਂ, ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਗਿਆਨਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਜੀ20 ਊਰਜਾ ਪ੍ਰਚੁਰਤਾ ਸੈਸ਼ਨ ਨੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਊਰਜਾ ਸਹਿਯੋਗ ਨੂੰ ਨਵੀਂ ਦਿਸ਼ਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵ ਊਰਜਾ ਮੰਚ 'ਤੇ ਇੱਕ ਮੁੱਖ ਖਿਡਾਰੀ ਵਜੋਂ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਨ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾਵਾਂ ਵਧੀਆਂ ਹਨ। ਦਵਿਪੱਖੀ ਚਰਚਾਵਾਂ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਸਮਝੌਤੇ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਭਾਰਤ ਦੀ ਊਰਜਾ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨਗੇ, ਸਗੋਂ ਵਿਸ਼ਵ ਮੌਸਮੀ ਲਕਸ਼ਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਉਣਗੇ।